Reisissue, Reistips
Comments 2

Wat er mis is met olifantenritjes

Olifantenrit tips tegen dierenleed

Op reis willen we veel nieuwe ervaringen opdoen. Yes please! Niet iedereen stelt daar grenzen aan. Maar ook als je denkt het goede te doen, word je soms onprettig verrast. Zo kwam ik in Nepal tijdens een dagtrip bij het Elephant Breeding Center terecht. Deze kraamkamer voor de toeristenindustrie had niets te maken met het behoud van de soort. Ik wist ter plekke niet wat te doen. Dus ging ik thuis op onderzoek uit. Wat er mis is met olifantenritjes, -shows en opvangcentra en: wat je ertegen kunt doen.

Wat te doen tegen olifantenleed op reis -> meteen naar de tips

Illegaal olifanten vangen

De olifant heeft een enorme aantrekkingskracht op toeristen. Mensen willen ze dichtbij. Dus krijgen ze olifanten dichtbij. Voor ritjes, shows, of om met hun slurf een schilderij te laten maken. Ik dacht verantwoord bezig te zijn door de Nepalese gids voorafgaand aan ons bezoek aan Chitwan National Park te laten weten dat we absoluut geen olifantenritjes of –shows wilden doen. Dus dat deden we ook niet. En dan sta je, tussen een jungle walk en een kanotocht, toch in een Elephant Breeding Center.

De naam deed mij eerst vermoeden dat dergelijke centra bezig zijn met het behoud van de soort. “Helaas is dit zelden het geval”, zegt Julie Middelkoop van World Animal Protection. “In Nepal is er nog geen verantwoorde olifantenopvang. Het Breeding Center fokt olifanten voor de toeristische attracties.” Sterker nog, het fokken van olifanten in gevangenschap heeft een negatieve impact op de olifantenpopulatie in het wild. Olifanten planten zich namelijk moeilijk voort in gevangenschap. Tel daar een lange draagtijd bij op en algauw zijn er onvoldoende jongen om aan de groeiende vraag van de industrie te voldoen. De olifantenattracties stimuleren daardoor de illegale vangst van jonge olifanten uit het wild. Fout dus.

Breeding Center Nepal

Mishandeling als ‘training’

Dubbel fout is de manier waarop olifanten worden ingezet. Toeristen en reizigers zien er misschien weinig kwaad in, hoe traumatisch kan een rondje rondsjokken in het park met wat mensen op je rug zijn? Julie legt uit: “Anders dan bijvoorbeeld honden, hebben olifanten weinig opvallende kenmerken waaraan we hun gemoedstoestand kunnen aflezen. Door de stoïcijnse, kalme houding lijken ze in onze ogen snel tevreden. Maar schijn bedriegt.”

Dat blijkt ook voorbij de poorten van het Breeding Center. De informatieborden praten in tekst over het trainen van de olifant, maar de foto’s laten pure marteling zien. Olifanten dagenlang strak vastgebonden aan een paal. ‘Vuurtraining’: een olifant die uit alle macht probeert te vluchten voor het vuur dat onder zijn kop wordt geduwd, maar waarbij alleen het touw verder in zijn nek snijdt. “Voor olifanten kunstjes kunnen vertonen of toeristen veilig op hun rug kunnen rijden, moeten ze worden getemd. Ook de dieren die in gevangenschap zijn geboren. Dit gebeurt door op jonge leeftijd de wil van de olifant te breken (Phajaan). Deze onderworpenheid wordt altijd afgedwongen met geweld, dwang en het inboezemen van angst.” Een ander bord toont de ‘hulpmiddelen’ die gebruikt worden: scherpe haken, stokken en prikkettingen. Zodat ‘de olifant sneller gaat lopen’.

Hoofdschuddende olifanten

Ik wil meteen naar buiten, weg hier. Het kaartje is al gekocht door de gids. Heb ik hier verdomme nog aan bijgedragen ook. Goed, er zijn ook vrijwilligers bezig met het maken van hekken zodat de olifanten straks vaker los kunnen lopen. Hulde daarvoor aan Elephant Aid International, die probeert de leefomstandigheden van de olifanten die hier nu gevangen zijn enigszins te verbeteren. Hun campagne ‘Chains Free Means Pain Free’ is daar een voorbeeld van.

Olifantenopvang Nepal blog

Maar als je dan verderop een moederolifant ziet staan, die alleen maar repeterend schudt met haar hoofd, geen oog lijkt te hebben voor haar kalfje dat bijna zijn achterpoot uit de kom trekt –want ook aan de ketting- om met zijn slurfje contact te maken, dan breekt er iets bij mij. Dit is zo fout. Dit is geen normaal dierengedrag.

Olifanten horen niet aan een ketting, met mensen op hun rug rond te lopen of per twee in een kleine omheining te worden opgesloten. Ik mis olifanten die kalmpjes in grote families bij elkaar staan te grazen, ontspannen badderend, spelend met elkaar in de modder, zoals ik vaak in het wild in Afrika heb gezien. “Olifanten zijn niet geschikt voor een leven in gevangenschap. In bijna alle olifantenkampen worden de olifanten overdag, en in ieder geval ’s nachts, aan de ketting gelegd. Een ellendig bestaan voor deze dieren, die van nature het grootste deel van de dag vrij rond zwerven. Olifanten zijn bovendien zeer intelligent en sociaal en in het wild vormen ze hechte familiegroepen. De dieren die in gevangenschap leven zijn niet in staat om zich natuurlijk te gedragen”, zegt Julie.

Bewustzijn en verantwoordelijkheid van de reiziger

Ik heb mezelf daarna gedwongen foto’s te maken, om me heen te kijken, de opgewekte gezichten en mensen poserend voor de olifanten aan de ketting in me op te nemen. Niet om te vingerwijzen, maar om er iets aan te doen. Een blogartikel is een stap. Het lezen en delen ervan de volgende hoop ik. Bewustzijn en verantwoordelijkheid zijn de woorden die mij na deze dag altijd zullen bijblijven op reis. Net als het beeld van de moederolifant. Een olifant die zelf al nee schudt.

 

Dus, wat kun je doen?

Praktische tips van World Animal Protection voor reizigers onderweg:

  •  Allereerst: maak geen olifantenrit en ga niet naar shows waar dieren gedwongen worden zich onnatuurlijk te gedragen.
  • Kies voor een alternatief zonder olifanten. Opties voor Chitwan: een junglewalk, een jeep- of kanotocht.
  • Olifanten dichtbij meemaken? Bezoek alleen verantwoorde olifantenopvangcentra* of bekijk ze in het wild (met een professionele gids die respect heeft voor de ruimte en leefomgeving van de dieren)
  • Doe goed onderzoek of het om een verantwoorde olifantenopvang gaat!
  • Een verantwoorde opvangplek herken je zo:
    • olifanten hoeven niet te werken (geen ritten en shows)
    • ze hebben ten minste overdag de ruimte om vrij te bewegen
    • ze verblijven in een natuurlijke omgeving en er is vrij contact mogelijk met soortgenoten
    • ze bewegen niet dwangmatig heen en weer met de kop
    • ze hebben altijd toegang hebben tot vers, onbewerkt en gevarieerd voedsel en vrije toegang tot water.
    • Kortom, het belang van de olifant staat altijd centraal, en niet dat van de toerist!

Dit kun je doen na je reis:

  • Mail je beklag naar de reisorganisatie die olifantenritten aanbiedt
  • Schrijf een negatieve beoordeling van de toeristische attractie met olifantenritten en -shows op TripAdvisor.
  • Deel de campagnevideo’s of de Diervriendelijk op vakantie-brochure van World Animal Protection.
  • Doe een donatie aan een van de organisaties die zich hiervoor sterk maken zoals World Animal Protection of Elephant Aid International.

*Verantwoorde opvang vind je in: Thailand (bijv. het Elephant Nature Park) of in Sri Lanka (Elephant Transit Home).


Waarom zou dit helpen? Julie legt uit: “Door alleen plekken te bezoeken waar het welzijn van de dieren voorop staat, zullen ook de uitbaters van andere plekken de druk voelen om het welzijn van hun olifanten te verbeteren. De dalende vraag naar olifantenritten en -shows zal er ook toe leiden dat minder jonge olifanten uit het wild worden gevangen. En uiteindelijk moet een veranderende vraag zorgen voor een geleidelijk, maar volledig einde aan de uitbuiting van olifanten voor toeristisch vermaak. Juist door deze geleidelijkheid is er voldoende tijd voor eigenaren en mahouts (trainers) om over te stappen op een andere bron van inkomsten en om olifanten over te plaatsten naar verantwoorde opvangplekken.”

 

Advertisements

2 Comments

  1. Margreet says

    Hoi schat heftig verhaal, hoop dat je er wat mee kan bijdragen, Ben benieuwd wat voor reacties je er verder op krijgt, maar je hebt helemaal gelijk, ook dit hoort bij reisverhalen en naïeve vakantiegangers.

    Liefs mam Xxx

    > Op 19 apr. 2015 om 14:53 heeft Not by the travel book het volgende geschreven: > > >

    Like

  2. Pingback: Plog: mensen van Nepal | Not by the travel book

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s